rěč
z Wiktionary
rěč
Wobsah |
[wobdźěłać] rěč (hornjoserbšćina)
[wobdźěłać] substantiw, f
| kazus | singular | dual | plural | ||
|---|---|---|---|---|---|
| nominatiw | rěč | rěči | rěče | ||
| genitiw | rěče | rěčow/rěči | rěčow/rěči | ||
| datiw | rěči | rěčomaj | rěčam | ||
| akuzatiw | rěč | rěči | rěče | ||
| instrumental | pod rěču | pod rěčomaj | pod rěčemi | ||
| lokatiw | na rěči | na rěčomaj | na rěčach | ||
Ortografija
Wurjekowanje
- IPA: ['rIč]
Semantika
Woznamy:
- [1] komunikaciski srědk; system rěčnych znamjenjow
- [2] přednošk, narěč
- [3] rozmołwa, słowo
- [4] (we wjazbje "žana rěč" tež:) slědy
- [5] zamóžnosć rěčenja
Dalše wujasnjenja:: ě so w tutym korjenju wurjekuje kaž y a so prjedy tež tak pisaše.
Kollokacije:
- [1] maćerna rěč = maćeršćina, kumštna rěč, kompjuterowa rěč, wobchadna rěč, rěč dźeržeć = přednošować
Přikłady:
- [1] Štóž je sčasom a pilnje literarisce dźěławy, tón hakle swoju rěč prawje spóznaje a nawuknje, tón trajnje a płódnje lubować a česćić nawuknje Serbow ród a rěč. (Ćišinski)
- Woboj rěči stej wosebje na němskich mjezach a wokoło městow jara po němsku złoženej, tola pak je deln[j]a bóle z němskim změšana dyžli horn[j]a. (Smoler)
- [2] Tu steji jeho tam dźeržana rěč woćišćana - a sobu tež jeho adresa. (Dobrucky)
- Wo biskopa Faulhaberowej rěči nowiny pisaja, zo hišće žana rěč na zhromadźiznje katolikow njeje tak wulke spodobanjo namakała a tak wulki přiwysk zbudźiła, kaž tale. (Katolski Posoł 1911)
- [3] Nan rjekny: "Ja wjezu husycu." Njebě žana rěč była wo husycy, ale dźowka přiwza stare skoćo přećelnje, wone so podźakowa z někotrymi bórbotacymi połzwukami a kročeše sprostne a ćežkotne na nowy dwór. (Brězan)
- Wo swjatych sakramentach, so samo rozemi, njebě žana rěč. (Katolski Posoł 1912)
- [4] Zbliska wobhladane, zwosta wot mjedwjedźoweho kožucha jenož to kužmojte a to mjechke, ale hewak žana rěč wo mjedwjedźu, dokelž, kak drje by tón dyrbjał z tejele kože wulězć, kotraž žadyn zachod a žadyn wuchod njeměješe? (Brězan)
Rěčne wobroty:
- do (ludźacych) rěčow přińć = swoje mjeno zhubić
- někoho do rěčow přinjesć = něčejemu mjenu škodźeć, sej wo někim hubu drěć
- někomu do rěče/rěčow skočić/padnyć/zjěć = někoho přetorhnyć
- wulke rěče wjesć = so z wulkimi słowami naduwać
- [5] něšto někomu rěč wotrazy = něšto někoho tak překwapi, zo womjelknje
Wotwodźene wopřijeća:
[wobdźěłać] Přełožki
Referency a dalše informacije

