hospodować

z Wikisłownika
Zur Navigation springen Zur Suche springen

hospodować

hospodować(hornjoserbšćina)[wobdźěłać]

werb[wobdźěłać]

wosoba singular dual plural
1. hospoduju hospodujemoj hospodujemy
2. hospoduješ hospodujetej (-taj) hospodujeće
3. hospoduje hospodujetej hospoduja (hospoduju)
aspekt ip
transgresiw hospodujo, hospodujcy, hospodowawši
prezensowy particip hospodowacy
preteritowy particip hospodowany
ł-forma hospodował, hospodowała, hospodowało,
dual: hospodowałoj, plural: hospodowali (hospodowałe)
werbalny substantiw hospodowanje


preteritum
wosoba singular dual plural
1. hospodowach hospodowachmoj hospodowachmy
2. hospodowaše hospodowaštej hospodowašće
3. hospodowaše hospodowaštej hospodowachu
imperatiw
wosoba singular dual plural
1. hospodujmoj hospodujmy
2. hospoduj hospodujtej (-taj) hospodujće
3. hospoduj, njech hospoduje hospodujtej (-taj) njech hospoduja (hospoduju)

Ortografija

Dźělenje słowow: ho-spo-do-wać

Wurjekowanje

IPA: hɔspɔdou̯aʧ

Semantika

Woznamy:

[1] 'Kedźbu! Tute hesło je zarodk. Wone bu awtomatisce z tekstoweho korpusa generowane a njebu hišće kontrolowane. Tež ortografija móže być zestarjena.

Dalše wujasnjenja:

Imperfektiwne hospodowaše je 5x dokładźene, hospodowa (móže tež něšto druhe być) 0x.

Synonymy:

[1] bydło skićić; bydło poskićić; kryw skićić; kryw poskićić; wobydlenje skićić; wobydlenje poskićić; hosćić; w sebi chować; we sebi chować; pohospodować; zakwartěrować; tyknyć; tykać

Přikłady:

[1] Wón dźě bu we wosebje chudych přiwzaty, hospodowany, nasyćany, drasćeny, podpjerany, pokojany. (Katolski Posoł 1915)
Hórcy so dźělachu wot lubeje serbskeje domizny, kotraž je jich wupłodźiła, wot swojoho statoka, kiž je jich tak lubje hospodował, wot swojich honow, polow a łukow, kotrež su jich tak swěrnje žiwiłe, wot módrych horow, kotrež tak přećelniwje strowja do serbskeje Łužicy. (Katolski Posoł 1915)
Woni buchu w Aachenu jako prěnjej němskej staciji wot wojerskich, statnych a duchownych wyšnosćow swjatočnje powitani a bohaće a přećelnje hospodowani. (Katolski Posoł 1915)
Jara witane wotměnjenjo w jenajkorym žiwjenju našich ranjenych w lazaretach je tajki wulět do dalšeje wokoliny, wosebje hdyž so měri na tudomny klóštr, kiž je w běhu lětnoho časa hižo na 2000 wojakow hospodował, mjez nimi nimale połojca tajkich, kotřiž tu w blizkosći swoje wojerske wuwučowanja wukonjachu a tak přiležnosć wužichu. (Katolski Posoł 1915)
Hłowoncowe płoty drje su jara huste a hewak praktiske, tola hospoduja wjele insektow (překasancow), tež tajkich, kotrež su sadowym štomam jara škódne. (Katolski Posoł 1915)
A šěrych hosći hospodować tež woršta dołho njemóže. (Zejler)
Slěduja tři štučki, kotrež ze snadnymi změnami zwěsćimy w znatym rukopisnym žórle: A šěrych hosći hospodować tež woršta dołho njemóže; >>my dyrbimy zas přećahować! (Zejler)
štučki: Tych šěrych hosći hospodować 1. (Zejler)
štučki: Tych šěrych hosći hospodować 1. (Zejler)
Jón słomjana drje třěcha hospoduje, wón spokojny zbože pak hrodowske ma. (Zejler)
Kryw cuzy mje z dobroty hospoduje, ach hórka pak přećelow dobrota je. (Zejler)
Ja sym cuzy był, a wy sće mje hospodowali. (Sćenje po Swj. Mateju 1960)
Hdy smy će cuzeho widźeli a smy će hospodowali abo naheho a smy će wodźeli? (Sćenje po Swj. Mateju 1960)
Ja sym cuzy był, a wy mje njejsće hospodowali. (Sćenje po Swj. Mateju 1960)
Husto tak wjele, zo to mojemu nanej a mojej maćeri wulke starosće činješe, hač runje móžu jimaj wobswědčić, zo běštaj při wšej chudobje přez měru hospodliwaj - a kóždeho suplikanta jara přećelnje witaštaj a hospodowaštaj Ale štož je wjele - je wjele. (Dobrucky)
Z toho so hižo spóznać da, zo kóžda swójba k zežiwjenju swojich stadłow wulki wokrjes kraja trjeba, a zo móže kraj, wot pastyrjow wobydleny, wjele mjenje ludźi hospodować, hač krajiny našeje wótčiny, hdźež dosć mały zahon pola, wobdźěłany z rukomaj pilnoho rólnika, dospołnu cyrobu swójbje skića. (Katolski Posoł 1913)
Twarjenjo dyrbješe za měsćansku chorownju za Skoplje słužić; tři lěta so hižo na nim twarješe, a hdyž wójna wudyri, njebě hišće hotowe, dyrbješe pak tola chorych hospodować. (Katolski Posoł 1913)
Dokelž 47 wosobow hospodować, chce być rumnosće. (Katolski Posoł 1913)
Tež na Wjelehród my njemóžemy njenadźicy přińć, hdyž dyrbja nas woni tam hospodować. (Katolski Posoł 1913)
W Nowym Yorku so sćěhowaca wjesoła podawizna powěda: We wjesnej kłódźe w Cushingu (Oklohama) hospodowaše před někotrymi dnjemi lumpak, kiž bu "njepřistojnoho zadźerženja" winowany. (Katolski Posoł 1913)
Hdźe by schadźowanki było, wo kotrejž móhli studowacy prajić, tam su nas hubjenje hospodowali abo tam njebě lud z nami? (Katolski Posoł 1913)


Přełožki[wobdźěłać]