artikulować

z Wikisłownika
Dźi do: Nawigacija, Pytać

artikulować

artikulować(hornjoserbšćina)[wobdźěłać]

werb[wobdźěłać]

wosoba singular dual plural
1. artikuluju artikulujemoj artikulujemy
2. artikuluješ artikulujetej (-taj) artikulujeće
3. artikuluje artikulujetej artikuluja (artikuluju)
aspekt ip
transgresiw artikulujo, artikulujcy, artikulowawši
prezensowy particip artikulowacy
preteritowy particip artikulowany
ł-forma artikulował, artikulowała, artikulowało,
dual: artikulowałoj, plural: artikulowali (artikulowałe)
werbalny substantiw artikulowanje


preteritum
wosoba singular dual plural
1. artikulowach artikulowachmoj artikulowachmy
2. artikulowaše artikulowaštej artikulowašće
3. artikulowaše artikulowaštej artikulowachu
imperatiw
wosoba singular dual plural
1. artikulujmoj artikulujmy
2. artikuluj artikulujtej (-taj) artikulujće
3. artikuluj, njech artikuluje artikulujtej (-taj) njech artikuluja (artikuluju)

Ortografija

Dźělenje słowow: ar-ti-ku-lo-wać

Wurjekowanje

IPA: aʀtikulou̯aʧ

Semantika

Woznamy:

[1] 'Kedźbu! Tute hesło je zarodk. Wone bu awtomatisce z tekstoweho korpusa generowane a njebu hišće kontrolowane. Tež ortografija móže być zestarjena.

Dalše wujasnjenja:

Imperfektiwne artikulowaše je 2x dokładźene, artikulowa (móže tež něšto druhe być) 0x.

Přikłady:

[1] Je to ryzy emancipaciske basnistwo, kotrež literarnje artikuluje a spěchuje socialne a narodne, kulturnoduchowne wuswobodźerske hibanje -- emancipaciju serbskeho luda z poddanstwa robotow, z čłowjeskeje a narodneje njewuwědomjenosće. (Zejler)
Štó ju prěni artikulowaše - hač Abraham Frencl abo Jurij Mjeń -, ale jónu artikulowana njezměni tale nadźija swój wobsah: >>Ow, zo bychu z twojeho klina wušli mužojo (Rozhlad 1993)
Woni literarnje artikulowachu a spěchowachu socialne a narodne, kulturno-duchowne emancipaciske hibanje serbskeho ludu, emancipaciju z poddanstwa robotow, z čłowjeskeje a narodneje njewuwědomjenosće. (Rozhlad 1993)
Strach zhubjenja zwiska potrjechi tež nabožnu "tradicijuporno krajej před špihelom,, 'nowa tema -čehodla ju awtorka nětko hakle artikuluje, drjej, kóždemu serbskemu čitarjej bjezy wšeho zrozumliwe. (Rozhlad 1993)
Wězo, hinak myslacym Serbam jenož w najrědšich padach móžno, so zjawnje artikulować. (Rozhlad 1992)
Kaž na přikład: Čim mjelčišo rěčiš, ćim lěpje maš artikulować. (Rozhlad 1999)
Knježeše wěsta euforija, kotraž so na wšelake wašnje artikulowaše, na přikład z tym, zo rěčeše so kónc 1989 wo "nowej šansy". (Rozhlad 1999)
Zwjazk wuwiwaše wšelake aktiwity, zo bychu so problemy narodnych mjeńšin w demokratiskej zjawnosći Němskeje na wědomje brali a jich politiske a kulturne zajimy artikulowali. (Rozhlad 1999)
Pětškowe nadarjenosće artikuluja so 'předewšěm na polu portreta a krajiny kaž tei ilustracijow, tute pak su skerje refleksije wojeho zajimowacych temowych wobłukach. (Rozhlad 1998)
Najjasnišo a najwuraznišo je so w hižo mjenowanym nastawku artikulował. (Rozhlad 1996)
Literatura je mje přeco zajimowała a myslach sej, zo zamóžu so přez pisanje najlěpje a najdokładnišo artikulować. (Rozhlad 1996)
Demokratizacija Pólskeje po 1989 je zmóžniła tež w kraju bydlacym Němcam, so jako ludowa skupina organizować a artikulować, po tym zo je so po 1950 kóždažkuli eksistenca němskeje mjeńšiny ignorowała. (Rozhlad 1996)
Tomu se teke njetrjebamy źiwas, dokulaž ga smy akle po pse- wrose se dowažyli naše wobmyslenja a cwiblowanja zjawnje artikulowas. (Rozhlad 1994)
Wono je poradźeny pospyt, přeměnjacu so towaršnostnu woprawdźitosć spóznawać a ju předstajejo zmištrować, we njej wotkrywać elementy noweho předmjeta a je wuměłsce kaž teoretisce zapřimować; wono je pytanje najefektiwnišich móžnosćow a pućow duchowneho rozestajenja z tutej woprawdźitosću, pytanje za formami skutkowneho artikulowanja; wono je slědźenje mjez literarnymi družinami, kotrež zawostaji we wuměłcowej indiwidualiće a w serbskej literaturje swoje slědy; wono je móst mjez herbstwom ž nowotarstwom; a skónčnje je Bartowe młodostne tworjenje wuslědźenje tamneje estetiskeje koncepcije, kotraž so proklamuje a wobkruća w >>Knize sonetow<< jako zakónčenje a spočatk, jako Bart a Ćišinski, jako měznik mjez dobomaj w serbskich kulturnych a literarnych stawiznach, mjez narodnym wozrodźenjom a młodoserbskim hibanjom. (Ćišinski)
Literarno-wuměłske dźěło Ćišinskeho a jeho publicistika stej wšelakej wašni artikulowanja jedneje hłowneje naležnosće. (Ćišinski)
Tute tři publikacije mjenuju tohodla, dokelž wone wšě hromadźe zhusćenu optiku "zmylkow" na smjećišćo stawiznow deliguja a město toho měnjenje artikuluja, kiž so zda być wjele prawdźepodobniše. (Rozhlad 1990)
Wsě z nich su so w serbskej rěči wulkotnje artikulowali. (Rozhlad 1995)
Ze štwórta dyrbjeli domowinske skupiny spochi so skrućejo so stać z dźeń a sylnišej towaršnostnej mocu, kotraž je kmana, w gmejnach žadanja Serbow přeco zaso artikulować a wo jich zwoprawdźenje so prócować. (Rozhlad 1995)
Přihotuj so rjenje a rěč prawje artikulowanje (jasnje, energiski pohib hubow). (Brankačk)
Tak su so rozdźělne nazhonjenja, nastajenja a metodiske znajomosće, kiž je sej kóždy w dotalnym studiju přiswojił, wobkedźbowali a móžeše so tež indiwidualny wid na problematiku artikulować. (Rozhlad 2000)
Rozestajenje z němskim nacionalizmom Politika Němskeje w mjeńšinowym prašenju we Weimarskej republice dwojaka - na jednej stronje so w Němskej žiwym narodnym mjeńšinam substancielny škit a spěchowanje njezaruči, na tamnej stronje artikulowachu nacionalistiske kruhi w přiběracej měrje wulkoněmske zajimy a instrumentalizowachu w tutym směrje němske mjeńšiny we wukraju. (Rozhlad 2000)


Přełožki[wobdźěłać]